12 CON GIÁP TRUNG HOA

12-con-giap

Một năm có 12 tháng, mỗi tháng ứng với một con giáp, mỗi một chu kì 12 năm thì người ta gọi là một giáp. Nhưng 12 con giáp Trung Hoa và Việt Nam không giống nhau hoàn toàn. Vậy từ đâu mà có 12 con giáp ? Giữa 12 con giáp trong văn hóa Việt Nam và Trung Quốc có sự khác nhau như thế nào ?

 

Truyền thuyết 12 con giáp

12-con-giap

Không có ghi chép chính xác về nguồn gốc của 12 con giáp nhưng mỗi nước lại có những câu chuyện truyền miệng khác nhau. Cũng có rất nhiều dị bản được lưu truyền nhưng chúng đều có cốt truyện tương đồng :

Vào thời xa xưa, hiểu biết của con người còn hạn hẹp, chưa biết cách tính toán và xác định thời gian. Vì vậy, Ngọc Hoàng – người cai quản hạ giới mới nghĩ ra một cách, đó chính là chọn ra 12 con giáp tương ứng với một chu kỳ là 12 năm, mỗi một con giáp tượng trưng cho một năm, giúp cho người dân dễ dàng ghi nhớ và tính toán thời gian. Nhưng trời đất bao la rộng lớn, con nào cũng muốn được chọn và được đứng đầu. Vì vậy, Ngọc Hoàng rất sầu não. Thế là sau khi suy nghĩ hồi lâu, Ngọc Hoàng quyết định vào ngày sanh thần của mình, Ngài sẽ tổ chức một cuộc thi để muôn loài đều có cơ hội tham gia tranh tài, vượt qua trùng trùng lớp lớp khó khăn và trở ngại, 12 con vật về đích sớm nhất sẽ được chọn làm 12 con giáp. Nhận được tin lành, muôn thú khắp chốn đều háo hức vui mừng, nôn nóng được tham gia cuộc thi. Con nào cũng muốn mình trở thành 1 trong 12 con giáp được chọn để thay mặt Ngọc Hoàng cai quản hạ giới mỗi năm.

Sáng sớm hôm cuộc thi diễn ra, tất cả muôn loài đều rộn ràng chuẩn bị lên đường. Trong đó, đôi bạn thân Mèo và Chuột cũng cùng nhau tham gia. Tuy nhiên, hai con vật đều nhỏ bé và không biết bơi nên khi đến thử thách vượt qua sông thì chúng chỉ đành nhờ vả chú Trâu thiện lành và hứa sẽ để Trâu tới nhất. Thế nhưng, vốn Mèo và Chuột đều rất tinh ranh nên chúng đã nghĩ ra cách để lừa trâu. Không ngờ rằng, khi gần đến nơi thì Chuột gian xảo đã cố tình đẩy Mèo xuống nước và nhảy lên trước Trâu. Thế là Chuột về đích sớm nhất và được đứng đầu trong 12 con giáp.

Dù cho Hổ mạnh mẽ là chúa tể rừng sâu thì cũng chỉ xếp thứ ba và lần lượt là Mèo, Rồng, Rắn, Ngựa, Dê, Khỉ, Gà, Chó, Lợn. Rồng là loài vật to lớn lại biết bay, đáng lẽ ra phải đứng nhất mới đúng, nhưng chỉ xếp thứ năm nên Ngọc Hoàng đã hỏi rằng :”Chẳng phải những thử thách này đối với người là cực kì dễ dàng hay sao ? Tại sao ngươi lại đến chậm hơn bọn chúng ?”. Rồng nghe vậy liền thưa :” Dạ thưa, trên đường đến đây con có đi qua một ngôi làng, thấy cảnh người dân đang phải chịu khổ chịu cực vì hạn hán nên con đã dừng lại giúp người dân nơi đó tạo ra mưa, thế nên con mới tới trễ hơn ạ.” Còn Lợn vì mải mê ham ăn với ham ngủ nên quên cả giờ giấc, chỉ được vị trí cuối.

Do Mèo bị Chuột chơi khăm nên kể từ đó về sau, cả hai trở thành kẻ thù không đội trời chung của nhau. Nhưng theo văn hóa Trung Hoa, Thỏ là một linh vật cực kì thông minh và được mệnh danh là “Tiểu Hổ Vương” , nhưng trái lại, theo Việt Nam thì Thỏ là một con vật rất nhút nhát và nhu nhược. Vì vậy, 12 con giáp Trung Hoa thì con vật đứng thứ tư sẽ là Thỏ chứ không phải Mèo như 12 con giáp Việt Nam.

 

Cách tính tháng theo 12 con giáp

12-con-giap

Ngoài việc tượng trưng cho các năm, 12 con giáp còn được vận dụng để đặt tên và tính toán 12 tháng trong năm:

Tháng Một (Giêng): Tháng Dần (Hổ)

Tháng Hai: Tháng Mão (Mèo/Thỏ)

Tháng Ba: Tháng Thìn (Rồng)

Tháng Tư: Tháng Tỵ (Rắn)

Tháng Năm: Tháng Ngọ (Ngựa)

Tháng Sáu: Tháng Mùi (Dê)

Tháng Bảy: Tháng Thân (Khỉ)

Tháng Tám: Tháng Dậu (Gà)

Tháng Chín: Tháng Tuất (Chó)

Tháng Mười: Tháng Hợi (Lợn)

Tháng Mười một: Tháng Tý (Chuột)

Tháng Mười hai (Tháng Chạp): Tháng Sửu (Trâu)

 

Cách tính giờ theo 12 con giáp

12-con-giap

Ngoài ra, ta còn có thể dùng 12 con giáp để gọi tên các giờ trong một ngày:

Giờ Tý: 23h – 1h sáng

Đây là thời điểm những chú chuột hoạt động mạnh nhất và lang thang khắp nơi vào lúc nửa đêm.

 

Giờ Sửu: 1h – 3h sáng

Đây là lúc trâu thức dậy để ăn cỏ, nhai thức ăn chuẩn bị cho một ngày mới đi cày cuốc.

 

Giờ Dần: 3h – 5h sáng

Đây là thời điểm hổ hung hăng nhất và nguy hiểm nhất vì đây là lúc chúng ra khỏi hang để đi săn mồi.

 

Giờ Mão: 5h – 7h sáng

Hay còn gọi là sáng sớm (hừng đông), lúc này mèo sẽ về hang sau một đêm dài vất vả bắt chuột. Đối với thỏ thì đây là lúc chúng sẽ chui ra khỏi hang để đi ăn cỏ còn đẫm sương đêm.

 

Giờ Thìn: 7h – 9h

Người xưa gọi là giờ ăn sáng, cũng là giờ mà con người làm việc hăng say nhất, nên con rồng tượng trưng cho sự bắt đầu một ngày mới năng động và chăm chỉ.

 

Giờ Tỵ: 9h – 11h

Đây là thời điểm gần trưa, rắn ẩn náu và nghỉ ngơi trong hang của mình và không làm hại ai.

 

Giờ Ngọ: 11h – 13h

Theo quan niệm tâm linh, đây là thời điểm dương khí mạnh nhất trong ngày và con vật được cho là có tính dương mạnh chính là ngựa.

 

Giờ Mùi: 13h – 15h

Đây là thời điểm thích hợp nhất cho việc chăn dê, để dê lên sườn núi ăn cỏ mà không gây ảnh hưởng xấu đến cỏ.

 

Giờ Thân: 15h – 17h

Thời điểm Mặt Trời chuẩn bị lặn và các chú khỉ cũng sẽ trở về sau một ngày dài đi kiếm ăn, chúng sẽ hú hét để gọi đàn của mình trở về nghỉ ngơi.

 

Giờ Dậu: 17h – 19h

Lúc Mặt Trời lặn dần cũng là lúc gà đã ăn no và sẽ về chuồng, tìm chỗ đi ngủ.

 

Giờ Tuất: 19h – 21h

Khi con người chuẩn bị đi ngủ sau một ngày dài làm việc hăng say thì cũng là lúc các chú chó đã được ăn no và sẽ phải thức để canh nhà cho chủ.

 

Giờ Hợi: 21h -23h

Màn đêm bao trùm, vạn vật đã chìm vào giấc ngủ say, và các chú lợn cũng không phải là ngoại lệ.

 

Tóm lại

Dù rằng mỗi đất nước khác nhau sẽ có những văn hóa riêng biệt, nhưng nhìn chung ở một số nước Châu Á, truyền thuyết về 12 con giáp có rất nhiều điểm chung. Do đó, khi tìm hiểu về các tên gọi và cách con người dựa vào 12 con giáp để tính toán và phân biệt thời gian sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về cuộc sống của người xưa và góp phần mở rộng kiến thức cho bản thân mình !

CTV: Lê Bình Nguyên

Theo dõi Hoa Lạc để biết thêm nhiều thông tin nữa nhé!

Trung Tâm Hoa Ngữ Hoa Lạc

Website: https://hoalac.edu.vn/

Fanpage: https://www.facebook.com/hoalac.edu.vn/?ref=page_internal

Cơ sở 1: 23 đường số 3, KDC Kim Sơn, P. Tân Phong, Quận 7, Hồ Chí Minh.

Cơ sở 2: 30 đường số 3, P.9, Q. Gò Vấp, Hồ Chí Minh.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Hotline: 028.6276.0260
Chat Facebook
Gọi điện ngay