Vì sao học phát âm tiếng Trung chuẩn ngay từ đầu là vô cùng quan trọng?
Trong những bước đầu tiên trên hành trình chinh phục tiếng Trung, không ít người học hiểu lầm: “Chỉ cần thuộc nhiều từ vựng, ngữ pháp nắm chắc, còn phát âm hay thanh điệu thì cứ nói thôi, miễn sao người ta hiểu là được”.
Thế nhưng, nếu ví việc học tiếng Trung như xây dựng một tòa tháp thì phát âm chính là nền móng! Một nền móng lệch lạc không chỉ khiến tòa tháp khó cao thêm mà còn có nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào.
Cùng Hoa Lạc tìm hiểu vì sao học phát âm tiếng Trung vững vàng là điều vô cùng quan trọng khi mới học tiếng Trung nhé!
1. Ranh giới mong manh giữa “lời chào” và “lời mắng”
Lý do đầu tiên và quan trọng nhất khiến việc học phát âm chuẩn trở nên quan trọng là vì hệ thống thanh điệu. Tiếng Trung phổ thông có 4 thanh chính và một khinh thanh. Chỉ cần một sự thay đổi nhỏ trong cao độ, ý nghĩa của từ sẽ hoàn toàn biến đổi sang một phạm trù khác, đôi khi dẫn đến những tình huống “dở khóc dở cười”.
Hãy thử lấy ví dụ với âm “ma”. Nếu bạn đọc thanh 1 (mā), đó là “mẹ”, nhưng nếu sơ suất đọc thành thanh 3 (mǎ), nó lại là “con ngựa”, và tệ hơn, thanh 4 (mà) nghĩa là “chửi mắng”.

Hãy tưởng tượng bạn đang muốn giới thiệu về mẹ mình nhưng lại phát âm sai thanh điệu, hậu quả sẽ tai hại thế nào? Ngoài ra, các cặp âm tương tự như “chi – qi”, “shi – xi” luôn là nỗi ám ảnh với người học.
Việc phát âm tiếng Trung không chuẩn không chỉ gây hiểu lầm mà còn khiến người bản xứ phải “vắt óc” đoán ý bạn, làm gián đoạn dòng chảy của cuộc hội thoại và tạo ra những khoảng cách không đáng có.
2. Khi phát âm sai “bóp nghẹt” kỹ năng nghe
Có một sự thật ít người nhận ra: Kỹ năng nói và nghe luôn là “đôi bạn cùng tiến”. Bộ não của chúng ta có xu hướng nhận diện âm thanh dựa trên những gì chúng ta đã lưu trữ. Nếu bạn học sai cách phát âm tiếng Trung của một từ ngay từ đầu, bộ não sẽ mặc định cách đọc sai đó là chuẩn.
Đến khi bạn nghe người bản xứ nói từ đó theo cách đúng, não bộ sẽ không thể “khớp” dữ liệu, dẫn đến việc bạn không hiểu đối phương đang nói gì dù đó là từ bạn đã biết.
Đây chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhiều bạn có chứng chỉ HSK cao nhưng khi ra thực tế lại vụng về khi giao tiếp tiếng Trung. Đặc biệt, một lời cảnh báo cho các bạn mới học: Hãy hạn chế việc học phát âm qua bài hát.

Âm nhạc thường làm biến đổi thanh điệu để phù hợp với giai điệu bài hát. Nếu chưa có nền tảng vững chắc mà đã vội vã học qua các bản nhạc, bạn sẽ vô tình “nạp” vào não bộ những cách đọc sai lệch, khiến việc sửa đổi về sau trở nên khó khăn gấp bội.
3. Tăng tự tin khi giao tiếp
Phát âm tiếng Trung chuẩn không chỉ là vấn đề kỹ thuật, nó còn là vấn đề về tự tin và sức hút. Hãy thử nhớ lại cảm xúc của bạn khi nghe một người nước ngoài nói tiếng Việt trôi chảy, tròn vành rõ chữ. Bạn sẽ cảm thấy “ồ wow”, ngưỡng mộ và muốn tiếp tục lắng nghe họ đúng không?
Trong tiếng Trung cũng vậy. Một phát âm chuẩn chỉnh, âm sắc rõ ràng sẽ ngay lập tức tạo dựng được uy tín và sự chuyên nghiệp của bạn trong mắt đối tác hoặc bạn bè quốc tế. Ngược lại, việc biết mình phát âm sai sẽ tạo ra một rào cản tâm lý cực lớn. Bạn sẽ nảy sinh tâm lý ngại nói, sợ sai, dẫn đến việc giao tiếp trở nên gượng gạo.
Sự tự tin của bạn sẽ “tụt dốc không phanh” và vô tình bạn đã tự tước đi cơ hội gây ấn tượng mạnh mẽ với người đối diện.
4. Hệ lụy lâu dài khó sửa khi phát âm sai
Nếu bạn không chú trọng phát âm từ giai đoạn đầu, những lỗi sai sẽ dần trở thành thói quen và trở thành “hóa thạch” – nghĩa là khi đã trở thành phản xạ tự nhiên, việc sửa một thanh điệu sai cũng khó như việc học lại từ đầu một ngôn ngữ mới. Những người học lâu năm thường hối hận nhất chính là việc không đầu tư bài bản cho phần phát âm tiếng Trung ngay từ ngày đầu tiên, để rồi phải mất gấp đôi, gấp ba thời gian để chỉnh sửa sau này.

Tóm lại, phát âm không phải là một “phần phụ” trong hành trình học tiếng Trung, nó chính là linh hồn của ngôn ngữ. Việc sở hữu một giọng đọc chuẩn không chỉ giúp bạn tránh được những hiểu lầm tai hại, nâng cao kỹ năng nghe mà còn là “vũ khí” sắc bén giúp bạn tự tin và thu hút hơn trong mọi tình huống giao tiếp. Hãy nhớ: Chậm một chút ở vạch xuất phát để học phát âm thật chuẩn, bạn sẽ tiến rất xa và bền vững trên con đường chinh phục tiếng Trung.
Đừng để những lỗi phát âm nhỏ làm rào cản cho thành công lớn của bạn!
Thực hiện: Nhóm Hoa Lạc